2022 yılında kabul edilen 7405 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinde “Spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin gelir ve giderleri”ne ilişkin;
“… (2) Spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri, tüzüklerinde veya esas sözleşmelerinde belirtilen amaçlarını ve bu Kanunda yer alan görevlerini gerçekleştirmek için aşağıdaki giderlerde bulunabilir:
a) Satış ve malzeme giderleri
b) Mağaza giderleri
c) Sporculara ve diğer personele yapılan ödemeler
ç) Sporcu transferi giderleri
d) Faaliyetlere katılım ve müsabaka giderleri
e) Kiralama ve finansal kiralama giderleri
f) İdari giderler
g) Varlıkların kullanım haklarından kaynaklanan amortisman giderleri
ğ) Spor dışı faaliyetlere ait giderler
h) Finansman giderleri ve kâr payı dağıtımları
ı) Gençlik geliştirme faaliyetlerine yapılan giderler ve altyapı giderleri
i) Sosyal sorumluluk faaliyetleri kapsamında yapılan giderler
j) Diğer benzeri giderler”
Hükmü yer almaktadır.
Kanun’un 19’uncu maddesinde Spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri’nin “Sosyal sorumluluk faaliyetleri kapsamında yapılan giderler” yapabileceği hüküm altına alınmıştır. Sosyal sorumluluk faaliyetleri ifadesinden spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin tüzüklerinde yer alan amaç doğrultusunda bağış ve yardım yapabilecekleri anlamı çıkarılabilir.
7405 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan “Spor Kulüpleri Tarafından Tutulacak Defter ve Kayıtlar Hakkında Yönetmelik”te spor kulüplerinin gelir ve gider belgeleri sayılmıştır.
Yönetmeliğin 12. Maddesinde;
“Gelir ve gider belgeleri
MADDE 12– (1) Spor kulüplerinin gelirleri, alındı belgesi ile tahsil edilir. Spor kulübü gelirlerinin bankalar aracılığı ile tahsili halinde banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
(2) Spor kulübü giderleri ise fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Ancak 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında bulunan ödemeler için 213 sayılı Kanun hükümlerine göre gider pusulası düzenlenir. Bu kapsamda da bulunmayan ödemeler için Ek-4’te yer alan Gider Makbuzu veya banka dekontu gibi belgeler harcama belgesi olarak kullanılır.
(3) Spor kulüpleri tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara yapılacak bedelsiz mal ve hizmet
teslimleri Ek-5/A veya Ek-5/B’de yer alan Ayni Yardım Teslim Belgesi ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından spor kulüplerine yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise Ek-6’da yer alan Ayni Bağış Alındı Belgesi ile kabul edilir. …”
Hükmü yer almaktadır.
[Gider makbuzunun kullanılma amacının anlaşılmasına katkı sağlamak için ek bir değerlendirme olarak; Yukarıda yer alan “Spor Kulüpleri Tarafından Tutulacak Defter ve Kayıtlar Hakkında Yönetmelik”in 12’nci maddesi hükmünde bahsedilen belgelerden olan “Gider Makbuzu”nun kullanılma şekli “Dernekler Yönetmeliği”nin 38’inci maddesinde yer aldığı şekliyle burada da yer almıştır. Yapılan ödeme karşılığında bir mal veya hizmet alınmıyorsa, ödeme karşılıksız yapılıyorsa (örneğin burs ödemesi, nakdi yardım ödemesi vb.) bu durumda yapılan bağış ve yardım ödemelerinden tevkifat yapılması gerekmediğinden Dernekler tarafından gider makbuzu düzenlenmektedir.]
Sonuç olarak; 7405 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinde yer alan spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri’nin sosyal sorumluluk faaliyetleri kapsamında giderler yapabileceği hükmü ile 7405 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan “Spor Kulüpleri Tarafından Tutulacak Defter ve Kayıtlar Hakkında Yönetmelik”in 12. Maddesinde yer alan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında bulunmayan ve fatura, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile belgelendirilemeyen harcamalar için gider makbuzu düzenleneceği hükmü birlikte değerlendirildiğinde spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri’nin sosyal sorumluluk faaliyetleri kapsamında gider makbuzu düzenleyerek nakdi bağış ve yardım yapabileceği değerlendirilebilir.
Spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri kimlere bağış ve yardım yapabilir? Sorusu ile karşılaşıldığında ise;
a) Spor kulübü veya spor anonim şirketi tüzüğüne uygun olarak sporu ve sporcuyu desteklemek amaçlı, sosyal yardım amaçlı kişilere ayni ve nakdi bağış ve yardımlar yapılabilir,
b) Sportif faaliyetin yürütülmesi için gerekli şartların sağlanmasına destek olan ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara spor kulübü, vakıf ve derneklere sosyal yardım amaçlı ayni ve nakdi bağış ve yardımlar yapılabilir,
Değerlendirmesi yapılabilir.
Yapılan bağış ve yardımların kaydedilebilmesi ve muhasebeleştirilebilmesi için; elden ödenen nakdi bağış ve yardımlarda “gider makbuzu” düzenlenmelidir. Banka üzerinden havale, fast ,eft vb. yöntemlerle yapılan bağış ve yardımlarda ise banka dekontu harcama belgesi sayıldığından gider makbuzu düzenlenmesine gerek yoktur.
Ayrıca spor malzemesi vb. türde yapılan ayni bağış ve yardımlarda ise “Ayni Yardım Teslim Belgesi” düzenlenmelidir. Bağış ve yardım işleminin muhasebeleştirilebilmesi için teslim edilen malzemelerin iz bedeli veya rayiç bedeli ayni yardım teslim belgesinde parasal olarak ifade edilmelidir.
⚠ Yapılan değerlendirme; makalenin yayımlandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre yapılmıştır. Hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Aynı konularda yayımlanacak kanun, yönetmelik, genelge, özelge, görüş vb. düzenlemelerin olması durumunda ilgili düzenleme uygulanmalıdır. İzinsiz kopyalanamaz ve kullanılamaz. Kaynak gösterilerek ve aktif link verilerek yayınlanabilir.
Eyyüp KAHRAMAN
Sivil Toplum Kuruluşları Uzmanı,
📞 0537 240 54 10 bilgi için whatsapp ve iletişim hattımızdan bizlere ulaşabilirsiniz.
STDH
Sivil Toplum Danışmanlık Hizmetleri
X & İnstagram @STKDanismanim
